Elk jaar publiceren onze experts een statistische nota over de demografie van de ondernemingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Oprichtingen, stopzettingen, faillissementen, migraties en ondernemersdynamiek worden geanalyseerd om een beter beeld te krijgen van de evolutie van het Brusselse economische weefsel.
Het aantal oprichtingen blijft op een hoog niveau
Met 15.672 oprichtingen in 2025 laat Brussel een hoog aantal oprichtingen zien in vergelijking met de voorgaande jaren.
De hervorming van de toegang tot het beroep, die begin 2024 van kracht werd en gepaard ging met de afschaffing van de verplichting om basiscompetenties inzake bedrijfsbeheer aan te tonen, heeft waarschijnlijk nog steeds een positief effect op het Brusselse ondernemerschap. Dat is vooral te zien in bepaalde sectoren zoals de bouw, het transport en de horeca, die de afgelopen twee jaar een flinke toestroom van nieuwe ondernemers hebben gekend.
Hoewel het hoge aantal oprichtingen wijst op een zekere ondernemersdynamiek is het nog te vroeg om te zeggen of die nieuwe ondernemingen zich duurzaam zullen verankeren in het Brusselse economische weefsel, de eerste jaren van activiteit zullen overleven en zullen bijdragen aan het creëren van banen en toegevoegde waarde in het Gewest.
Een positieve dynamiek afgeremd door het stijgende aantal stopzettingen
De vastgestelde dynamiek mag een andere realiteit echter niet verhullen: steeds meer bedrijven beëindigen hun activiteiten. In 2025 zijn er meer dan 12.000 stopzettingen geregistreerd, een nieuwe stijging na de aanhoudende toename van de voorgaande jaren.
Een deel van die evolutie is logisch: hoe meer bedrijven er zijn, hoe meer bedrijven hun activiteiten stopzetten. De omvang van die toename overstijgt echter dit logische demografische effect en de recente crisissen blijven zwaar wegen op de Brusselse ondernemingen.
Het aantal faillissementen blijft stijgen
In 2025 zijn 2.190 Brusselse ondernemingen failliet verklaard, bijna 14% meer dan in 2024. Hoewel dat aantal nog steeds lager ligt dan vóór de pandemie, is het toch relatief hoog in vergelijking met de voorgaande jaren.
De handel, bouw en horeca behoren tot de sectoren die de zwaarste klappen krijgen. De werkgelegenheid wordt meegezogen in die negatieve spiraal: de faillissementen leiden in 2025 tot meer dan 6.000 verloren jobs, een stijging van bijna 46% in één jaar.
Een positief maar dalend saldo aan netto-oprichtingen
Ondanks de toename van stopzettingen en faillissementen worden er in Brussel nog steeds meer ondernemingen opgericht dan er verdwijnen. In 2025 blijft het saldo positief, met 3.301 netto-oprichtingen.
Dat cijfer ligt echter lager dan in 2024, toen het aantal netto-oprichtingen steeg tot ongekende hoogten. In 2025 keert het aantal netto-oprichtingen geleidelijk terug naar een normaler tempo. De Brusselse ondernemersdynamiek blijft overigens boven het nationale gemiddelde.
Grote verschillen tussen de sectoren
De evolutie van het Brusselse ondernemersweefsel laat nog steeds grote verschillen tussen de sectoren zien. Terwijl sommige sectoren er nog steeds op vooruitgingen, hebben andere moeite om de stijging van het aantal stopzettingen en faillissementen een halt toe te roepen. De verwerkende industrie blijft krimpen (-2,4% ondernemingen in 2025), terwijl de horeca (-0,3%) en de handel (-0,4%) ook een lichte daling van het aantal bedrijven laten zien. Gezondheid en maatschappelijke dienstverlening (+5,5%) en kunst, amusement en recreatie (+4,9%) behoren in 2025 dan weer tot de meest dynamische sectoren.
De sectoren horeca en handel zijn het meest kwetsbaar. Ondanks een stijgend aantal oprichtingen zien we in die sectoren ook een hoog aantal stopzettingen en faillissementen. De horeca laat een faillissementspercentage van 5,1% zien, het hoogste van de belangrijkste activiteitensectoren. De handel is dan weer goed voor bijna een kwart van de Brusselse faillissementen (23%) en blijft in absolute cijfers de zwaarst getroffen sector.
Omgekeerd profiteren de bouw en vervoer en opslag van de effecten van de hervorming van de toegang tot het beroep. Ondanks een sterke stijging van het aantal stopzettingen blijven de oprichtingen op een historisch hoog niveau, waardoor die sectoren kunnen blijven groeien. Ook de dienstensectoren, met name de vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten en de administratieve en ondersteunende diensten, laten nog steeds een robuuste ondernemersdynamiek zien.
Een terugkerend migratietekort
De demografie van bedrijven hangt niet alleen af van de oprichtingen en stopzettingen. De bewegingen van bedrijven tussen gewesten spelen ook een belangrijke rol. Op dat punt blijft Brussel worstelen met een bekend fenomeen: er vertrekken meer bedrijven uit het Gewest dan er zich vestigen.
In 2024 is het migratietekort gehalveerd dankzij de komst van veel Vlaamse bedrijven, aangemoedigd door de hervorming van de toegang tot het beroep. In 2025 loopt het tekort echter weer op tot een niveau dat vergelijkbaar is met de voorgaande jaren (-800 bedrijven).
Toch blijft Brussel, met een migratie-intensiteit van 4,96%, een belangrijk economisch centrum en het meest dynamische gewest van het land op het vlak van migratie.
De echte uitdaging: bedrijven laten groeien
Uit de cijfers van 2025 blijkt dat het aantal oprichtingen op een hoog niveau blijft en dat verschillende sectoren een bijzonder sterke dynamiek blijven vertonen. Tegelijkertijd herinnert de toename van het aantal stopzettingen en faillissementen ons eraan dat het oprichten van een bedrijf geen garantie is voor het voortbestaan ervan.
De uitdaging voor de komende jaren ligt dus niet zozeer in het verder verhogen van het aantal oprichtingen, maar wel in het versterken van hun vermogen om zich te bestendigen, economische schokken op te vangen en de nodige stappen te zetten voor hun ontwikkeling. Dat is des te belangrijker omdat het Brusselse economische weefsel grotendeels bestaat uit zeer kleine ondernemingen, die vaak kwetsbaarder zijn voor conjuncturele tegenslagen.
In die context gaat de echte uitdaging verder dan het stimuleren van oprichtingen. Ondernemingen moeten zich kunnen ontwikkelen, een stabiele omvang kunnen bereiken en een duurzame plek in het Brusselse economische landschap kunnen veroveren. Naast de oprichting wordt het verschil dus vooral gemaakt door bedrijven te begeleiden in hun consolidatie en groei.
