Elk jaar publiceren onze experts een statistische nota over de demografie van de ondernemingen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Oprichtingen, stopzettingen, faillissementen, migraties en ondernemersdynamiek worden geanalyseerd om een beter beeld te krijgen van de evolutie van het Brusselse economische weefsel.
Het aantal bedrijven blijft stijgen
In 2021 telde het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in totaal 115.541 btw-plichtige bedrijven, tegenover 108.243 in 2018. Ondanks die algemene stijging blijven de oprichtingen achterophinken ten opzichte van de periode vóór de coronacrisis.
Het aantal Brusselse starters is met 2,5% gestegen ten opzichte van 2020, maar ligt nog steeds 8,8% onder het niveau van 2018. Op nationaal niveau lijkt het herstel zich meer door te zetten: het aantal oprichtingen stijgt met 9,5% ten opzichte van 2020 en ligt het net iets boven het niveau van 2018.
De ondernemersdynamiek blijft achter
Het aantal stopzettingen in Brussel is in 2021 met 2,5% gestegen. Dat cijfer ligt echter nog steeds 3,1% onder het niveau van 2018.
Door de vergelijkbare stijging van zowel het aantal oprichtingen als het aantal stopzettingen blijft het aantal netto-oprichtingen beperkt. Het aandeel daarvan in het totale aantal actieve bedrijven blijft stabiel ten opzichte van 2020, maar daalt met 20,1% ten opzichte van 2018. Op Belgisch niveau zien we echter een stijging, zowel ten opzichte van 2020 als ten opzichte van 2018.
Het aandeel van de Brusselse bedrijven in het totale aantal Belgische bedrijven daalt dus licht, van 11,3% in 2018 naar 10,8% in 2021.
Twee sectoren zijn goed voor bijna de helft van de netto-oprichtingen in Brussel
De ondernemersdynamiek verschilt sterk per sector. In België zijn de bouw en de handel in 2021 goed voor bijna 30% van de netto-oprichtingen, tegenover slechts 12% in Brussel.
In de hoofdstad spelen de vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten en de sector informatie en communicatie een veel grotere rol. Samen zijn ze goed voor bijna de helft van de netto-oprichtingen in Brussel, tegenover iets minder dan 30% op nationaal niveau.
Sommige sectoren hebben nog steeds erg te lijden onder de gevolgen van de gezondheidscrisis. Het aantal actieve bedrijven in de handel en de horeca gaat al sinds 2018 in dalende lijn. Daarentegen behoren het onderwijs en de gezondheidszorg in 2021 tot de meest dynamische sectoren. Ook de Brusselse sector van kunst, amusement en recreatie valt op door een sterkere dynamiek dan op Belgisch niveau.
Het aantal faillissementen stijgt weer
De beschermingsmaatregelen ten tijde van de coronacrisis hebben het aantal faillissementen sinds 2020 flink beperkt. In Brussel liggen ze nog steeds 40% onder het niveau van 2019.
In 2022 is er echter weer een stijging te zien. Het aantal faillissementen stijgt met 33% in het Brussels Gewest, tegenover 42% op nationaal niveau. Bijna 60% van de faillissementen komt uit drie sectoren: de bouw, de handel en de horeca.
Deze faillissementen hebben in 2022 in Brussel geleid tot 4.266 banenverliezen, dat is 4,3% meer dan in 2021. Het aantal ligt echter nog steeds 32,3% onder het niveau van 2019.
Het migratietekort bij bedrijven blijft toenemen
Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vertoont nog steeds een negatief migratiesaldo. Tussen 2018 en 2021 is het tekort toegenomen door een stijging van het aantal vertrekkende bedrijven, terwijl het aantal instromende bedrijven stabiel bleef. In dezelfde periode noteerden Vlaanderen en Wallonië daarentegen een stijging van meer dan 50% in hun migratieoverschot. Bijna alle sectoren in Brussel krijgen ermee te maken. Alleen de sector vervoer en opslag laat een klein overschot zien, met acht extra bedrijven in die periode. De bouw en de vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten worden het zwaarst getroffen door het vertrek van bedrijven dat niet wordt gecompenseerd door de instroom.
