Dit tweede deel van de reeks ‘Waarom en Hoe’, uitgevoerd in 2017, onderzoekt de impact van stadsbouwprojecten op handelswijken en is gebaseerd op een enquête onder 720 klanten en 50 handelaars in verschillende wijken van Brussel.
Goede communicatie om economische gevolgen te beperken
Volgens de bevraagde handelaars zou hun omzet met ongeveer 30% dalen tijdens de werkzaamheden. Als belangrijkste oorzaak vermelden ze de afname van het aantal klanten in hun zaak, veroorzaakt door moeilijke toegang, parkeerproblemen, geluidsoverlast en stof. Toch geven de meeste klanten aan hun winkelgewoonten niet fundamenteel te wijzigen. Bijna 90% van de bevraagden blijft hun aankopen in de wijk doen, ondanks de werkzaamheden.
Het probleem is niet zozeer de werf op zich, wel de manier waarop die wordt georganiseerd en, meer specifiek, de communicatie errond. Uit de resultaten van de enquête blijkt namelijk dat 40% van de bevraagde handelaars vóór de start van de werkzaamheden geen enkele informatie heeft ontvangen. Voor klanten is dat cijfer nog opmerkelijker: 86% van de respondenten geeft aan niet op voorhand te zijn geïnformeerd over een werf in hun wijk.
Wanneer werven slecht worden voorbereid of onvoldoende worden uitgelegd, leiden ze tot onbegrip en ontevredenheid en versterken ze het negatieve beeld rond de werkzaamheden. Communicatie is dan ook van cruciaal belang, en wel vanaf de allereerste fasen van het project.
Informeren omvat echter meer dan het aankondigen van een werf aan het begin van het project. Uitleg over de reden van de werkzaamheden, hun voordelen in de toekomst, de planning en de voorziene begeleidende maatregelen zijn cruciaal. Dat dient overigens doorlopend te gebeuren én via verschillende kanalen: informatiebijeenkomsten, brieven, affiches, sociale media, websites en persoonlijke contacten moeten elkaar aanvullen om alle betrokken doelgroepen te bereiken.
Werven als kans om de gemeenschap te versterken
De publicatie stelt dat werven niet langer uitsluitend moeten worden gezien als periodes van overlast, maar ook als kansen om wijken nieuw leven in te blazen en de samenwerking tussen lokale actoren te versterken. De auteurs belichten verschillende inspirerende voorbeelden uit Europa en Canada (artistieke en/of educatieve activiteiten, toegankelijke winkelroutes, enz.) om de aantrekkelijkheid van de wijk tijdens de werf te behouden of zelfs te versterken. In die optiek moeten handelaars worden beschouwd als partners en niet louter als ontvangers van informatie. Door hen in een vroeg stadium bij het proces te betrekken, kunnen ze op zijn minst hun klanten informeren en helpen om een positiever beeld van het project te verspreiden. Meer betrokkenheid van de handelaars maakt het mogelijk om hen samen te brengen, hen te laten deelnemen aan de besluitvorming en hen – zelfs na afloop van de werf – tot essentiële actoren van stedelijke verandering te maken.
